Nội dung chính
Ca trù phường Cảnh Thụy không chỉ là điểm hẹn của những tâm hồn yêu nghệ thuật truyền thống mà còn là nỗ lực bền bỉ trong việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quý giá.
Ca trù, loại hình nghệ thuật từng giữ vị thế trang trọng trong không gian cung đình, nay đã chuyển mình trở thành nét sinh hoạt văn hóa tinh tế tại các đình, đền và lễ hội dân gian. Trong dòng chảy đó, Bắc Ninh tự hào là một trong những chiếc nôi lớn nhất, nơi nuôi dưỡng và phát triển thể loại âm nhạc độc đáo này. Tiếp nối mạch ngầm truyền thống, Câu lạc bộ (CLB) Ca trù phường Cảnh Thụy được hình thành trên cơ sở kế thừa từ CLB Ca trù huyện Yên Dũng trước đây, hiện quy tụ hơn 30 thành viên thuộc nhiều thế hệ khác nhau.
Những “hạt nhân” giữ lửa và sự tiếp nối thế hệ
Sức sống của CLB không chỉ nằm ở số lượng thành viên mà còn ở chất lượng chuyên môn. Đóng vai trò là “linh hồn” dẫn dắt là những ca nương dày dạn kinh nghiệm như nghệ nhân Ong Thị Thu Hoài, Lưu Thị Miền. Với kỹ thuật thanh nhạc điêu luyện và sự am hiểu sâu sắc về điển tích, các nghệ nhân tại đây thể hiện thành thạo các thể cách khó như: Thét nhạc, bắc phản, hát nói, gửi thư…
Đáng chú ý, CLB không chỉ là nơi tụ họp của những bậc cao niên mà còn thu hút mạnh mẽ các gương mặt trẻ. Sự giao thoa giữa kinh nghiệm của người đi trước và sự nhiệt huyết của tuổi trẻ tạo nên một môi trường truyền dạy sống động. Ca nương Ong Thị Thu Hoài, với nền tảng là một giáo viên dạy Văn, đã mang đến một góc nhìn sâu sắc về sự kết hợp giữa văn chương và âm nhạc: “Tôi yêu thích những áng thơ cổ và càng say mê hơn khi thấy những áng thơ ấy được “chắp cánh” bởi ca trù. Việc truyền dạy không chỉ là trao kỹ năng mà còn là cách gìn giữ hồn cốt dân tộc”.
Kỷ luật khắt khe đằng sau những làn điệu mượt mà
Để một buổi biểu diễn ca trù đạt đến độ “chín”, đòi hỏi một quá trình rèn luyện vô cùng nghiêm ngặt. Định kỳ vào mỗi cuối tuần, các thành viên lại cùng nhau luyện giọng, gõ phách, học đàn và trau dồi từng làn điệu. Trong nghệ thuật ca trù, việc làm chủ một thể cách không thể tính bằng ngày một ngày hai mà cần sự kiên trì tuyệt đối.
Không dừng lại ở âm thanh, các thành viên còn được đào tạo về vũ đạo, học các điệu múa phù hợp với từng thể cách để tăng tính biểu cảm và hoàn thiện tính trình diễn. Sự cầu kỳ, khắt khe này không làm họ nản lòng mà ngược lại, trở thành động lực để mỗi thành viên chinh phục những đỉnh cao mới của nghệ thuật truyền thống.
Lan tỏa giá trị di sản cần bảo vệ khẩn cấp
Hiện nay, Ca trù đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Trong bối cảnh số lượng nghệ nhân thực hành ngày càng khan hiếm, mô hình hoạt động của CLB Ca trù phường Cảnh Thụy là một tín hiệu cực kỳ khả quan. Nơi đây không chỉ là sân chơi nội bộ mà còn trở thành điểm giao lưu, học hỏi của nhiều CLB trong tỉnh và các ca nương từ nhiều địa phương khác tìm đến để tầm sư học đạo.
Sự phát triển này có sự hỗ trợ đắc lực từ các chính sách của ngành văn hóa thông qua việc mở lớp truyền dạy, tổ chức các liên hoan và hỗ trợ nhạc cụ. Sự kết hợp giữa tâm huyết của nghệ nhân và sự quan tâm của Nhà nước đã giúp tiếng phách, tiếng đàn và giọng ca nương tiếp tục ngân vang, quyến rũ giữa nhịp sống hiện đại hối hả.
Góc nhìn chuyên gia: Tại sao ca trù vẫn có sức hút?
Ca trù không đơn thuần là hát, mà là sự phối hợp nhịp nhàng giữa ba thành phần: ca nương, kép đàn và quan viên. Chính sự tương tác trực tiếp và tính ngẫu hứng trong thưởng thức đã tạo nên giá trị độc bản cho thể loại này. Để phát triển bền vững, các CLB như Cảnh Thụy cần tiếp tục số hóa tư liệu và đưa ca trù tiếp cận gần hơn với giới trẻ thông qua các không gian văn hóa mở.
Bạn nghĩ sao về việc đưa nghệ thuật truyền thống như Ca trù vào học đường để tiếp cận thế hệ Gen Z? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn hoặc đăng ký tham gia các buổi giao lưu văn hóa tại Bắc Ninh ngay hôm nay!