Phú Thọ – Tintucngoisao.info

Thường Rang, Bộ Mẹng Phú Thọ được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Linh — Wed, 08 Oct 2025 22:54:31 +0000

Hát Thường Rang, Bộ mẹng – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của dân tộc Mường, tỉnh Phú Thọ, vừa được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch công nhận và đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là một trong những sinh hoạt văn hóa thuộc loại hình nghệ thuật dân gian nổi bật nhất của dân tộc Mường.

Hát Thường Rang, Bộ mẹng còn được đồng bào Mường gọi là Rằng Đang, Rằng Thường, có vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần và tập tục cộng đồng. Người Mường sáng tạo nên làn điệu dân ca trữ tình đặc sắc này trong quá trình sinh sống, lao động sản xuất và trong quan niệm tín ngưỡng dân gian từ hàng nghìn năm trước.

Trong tiếng Mường, Thường Đang có nghĩa là cặp đôi, Bộ mẹng chỉ sự nói chuyện mang tính trang trọng. Điểm chung của thể loại này là diễn xướng theo lối hát – nói – ngâm – ngợi, có tính tự sự và đối đáp giữa hai người. Từ sự gần gũi, mộc mạc, truyền cảm, giai điệu Thường Đang, Bộ mẹng được thể hiện bằng cả tâm hồn và tình cảm của người Mường.

Lời hát phong phú, phù hợp với sắc thái riêng của từng sự kiện, tình huống và in sâu, hòa đậm trong làng Mường, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của đồng bào. Nhiều nghệ nhân đã cống hiến cả cuộc đời để giữ gìn và truyền dạy loại hình nghệ thuật này. Nghệ nhân ưu tú Bạch Thị Đào, 70 tuổi, vẫn làm say đắm lòng người với giọng hát của mình. Bà đã thành lập Câu lạc bộ Dạy và hát dân ca, đánh chiêng Mường với 40 thành viên.

Các nghệ nhân có vai trò “giữ lửa” và “truyền lửa” đam mê cho thế hệ sau. Nhiều câu lạc bộ hát Mường đã được thành lập, các cuộc thi và giao lưu hát trong cộng đồng được tổ chức, góp phần lan tỏa giá trị truyền thống trong nhịp sống hiện đại. Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Bùi Huy Vọng cũng đã cùng một số người tâm huyết tổ chức nhiều cuộc giao lưu, thu hút hơn 100 nghệ nhân nòng cốt hát dân ca Mường, ghi hình, thu âm và đăng trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, dân ca Mường có nguy cơ mai một. Đồng bào Mường mong muốn tiếp tục có những cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích để hát Thường Rang, Bộ mẹng – di sản văn hóa sống động, mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, tinh thần người Mường còn mãi như hơi thở và đất trời bản Mường.

Phú Thọ đẩy nhanh tiến độ dự án nhà văn hóa 426 tỷ đồng trước 19/8

Linh — Tue, 26 Aug 2025 13:54:00 +0000

Dự án Nhà Văn hóa nghệ thuật tỉnh Phú Thọ đang được đẩy mạnh tiến độ để hoàn thành trước ngày 19/8 tới đây. Công trình có quy mô 1.000 chỗ ngồi và tổng mức đầu tư gần 426 tỷ đồng, được khởi công từ tháng 4/2022 tại khu vực Quảng trường Hùng Vương.

Dự án Nhà Văn hóa nghệ thuật tỉnh Phú Thọ quy mô 1.000 chỗ ngồi, tổng mức đầu tư gần 426 tỷ đồng (Ảnh: Báo Phú Thọ).

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Nguyễn Huy Ngọc đã trực tiếp kiểm tra thực địa và nghe báo cáo tiến độ triển khai dự án. Theo đó, dự án có tổng diện tích gần 18.000m2, bao gồm 3 tầng nổi, 1 tầng hầm và 1 tầng mái. Đến nay, công trình đã hoàn thành 100% khối lượng phần thô và đang trong quá trình hoàn thiện nội thất, lắp đặt thiết bị và các hạng mục phụ trợ.

Dự kiến công trình sẽ được khánh thành vào ngày 19/8 nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh. Tuy nhiên, dự án đã gặp một số khó khăn về nguồn vốn, nhân lực và mặt bằng dẫn đến tiến độ thi công còn chậm.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Nguyễn Huy Ngọc nhấn mạnh đây là công trình trọng điểm, có ý nghĩa chính trị đặc biệt và yêu cầu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải quyết liệt và sát sao hơn nữa trong chỉ đạo và điều hành để đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.

Ông Ngọc yêu cầu đơn vị chủ đầu tư và các nhà thầu cần tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công, đồng thời đảm bảo chất lượng công trình. Việc hoàn thành dự án đúng tiến độ sẽ góp phần quan trọng vào việc kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh và phục vụ các hoạt động văn hóa, nghệ thuật của tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới.

Người phụ nữ Phú Thọ và ‘nuôi rừng chim’ bảo tồn đa dạng sinh thái

Linh — Thu, 14 Aug 2025 03:21:10 +0000

Ở tuổi 80, người phụ nữ Phú Thọ vẫn lặng lẽ thực hiện công việc quen thuộc, dựng mái trú cho những đàn chim trời, viết nên câu chuyện tâm huyết về giữ rừng, giữ vòm trời cho hàng nghìn cánh chim bay lộng. Từ một gò đồi hoang vu, vắng vẻ, bà Vũ Thị Khiêm đã biến nơi đây thành ‘ngôi nhà của đàn con’, một khu rừng chim rộng lớn và đa dạng ở thôn Đồng Dừa, xã Hải Lựu.

Đàn cò về cư ngụ tại vườn nhà bà Khiêm lên đến hàng nghìn con. Ảnh: NVCC.

Cuộc đời của bà Khiêm gắn liền với khu đồi hoang vu này từ rất sớm. Năm 20 tuổi, khi mới cưới, bà đã gắn bó cuộc đời mình với mảnh đất này. Qua thời gian, khu đồi rộng chừng 5ha này đã dần thay đổi diện mạo. Nó không còn là một vùng đất hoang nữa mà đã trở thành một ‘vườn cò’ – nơi trú ngụ của hàng nghìn cánh chim qua bao mùa giông gió. Những cánh chim tìm về đây trú ẩn, sinh sống và tạo nên một hệ sinh thái đa dạng, phong phú.

Bà Khiêm ước mơ, khu vườn sau nhà sẽ phủ kín các cây cổ thụ, làm nơi cư ngụ lâu dài cho đàn chim. Ảnh: Bảo Thắng.

Bà Khiêm dành cả đời mình để chăm sóc và bảo vệ khu rừng chim này. Với tình yêu và sự tận tâm, bà đã biến khu đồi hoang vu thành một điểm đến quen thuộc của những đàn chim di trú. Hàng nghìn cánh chim tìm về đây mỗi năm, tạo nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp và đầy sức sống.

Bà Vũ Thị Khiêm bên tấm ảnh được Tổng Bí thư Tô Lâm tặng danh hiệu Người đảng viên trọn đời giữ lửa đam mê với công tác bảo vệ môi trường. Ảnh: Phạm Hiếu.

Không chỉ là nơi trú ngụ của chim, khu rừng này còn là minh chứng cho nỗ lực của bà Khiêm trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường. Qua công việc của mình, bà đã góp phần bảo vệ hệ sinh thái và giữ gìn không gian sống cho nhiều loài chim. Câu chuyện của bà Khiêm là một tấm gương sáng cho những nỗ lực bảo vệ môi trường và giữ gìn tài nguyên thiên nhiên.

Bà Khiêm vẫn giữ thói quen đều đặn leo lên khu đồi sau nhà hằng tuần để quan sát đàn cò và các loài chim về trú ngụ. Ảnh: Phạm Hiếu.

Với người dân thôn Đồng Dừa, bà Khiêm không chỉ là một người phụ nữ giữ rừng, mà còn là một người có công với cộng đồng. Công việc của bà không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc và bảo vệ khu rừng chim mà còn là một hoạt động giáo dục, giúp nâng cao ý thức về bảo vệ môi trường cho mọi người.

Đến nay, khu rừng chim của bà Khiêm đã trở thành một biểu tượng cho tình yêu thiên nhiên và sự bảo vệ môi trường. Một biểu tượng không chỉ về một nơi chim chóc trú ẩn mà còn là một biểu tượng về mong muốn của một người phụ nữ cao tuổi – muốn để lại một nơi trú ẩn yên bình cho những cánh chim, và hơn hết là lưu giữ nên văn hóa quê hương thông qua hình ảnh những làng quê Việt Nam với cò đứng trên đồng lúa xanh mướt, hoặc trong những khu vườn xanh tốt.