Xã Lưu Nghiệp Anh, tỉnh Vĩnh Long, là một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp với những hàng thốt nốt vươn cao giữa cánh đồng lúa mênh mông. Những con đường làng uốn lượn len lỏi qua các cánh đồng, tạo nên một bức tranh yên bình và lay động lòng người. Cây thốt nốt không chỉ là một biểu tượng văn hóa và bản sắc của vùng đất Vĩnh Long mà còn có rất nhiều công dụng.

Ông Huỳnh Văn Nghị, Chủ tịch UBND xã Lưu Nghiệp Anh, cho biết số lượng cây thốt nốt ở địa phương không nhiều, chỉ khoảng 50-60 cây mọc phân tán. Tuy nhiên, bao đời nay, nghề nấu đường thốt nốt đã quá quen thuộc với người dân địa phương. Người dân ở đây không chỉ sử dụng đường thốt nốt trong cuộc sống hàng ngày mà còn bán nó như một sản phẩm đặc trưng của vùng miền.

Cây thốt nốt là một loại cây đa năng, cung cấp lá để lợp mái nhà, thân dùng làm cột, kèo, và quả thốt nốt có cơm ngọt thanh, giòn dẻo. Ngoài ra, phần nước thanh mát, ngọt lịm lấy từ nhụy hoa thốt nốt có thể làm nước uống giải khát. Đặc biệt, chế biến thành đường thốt nốt, thời ngon nức tiếng.

Anh Thạch Minh Hiếu, thế hệ thứ 3 trong gia đình theo nghề nấu đường thốt nốt ở xã Lưu Nghiệp Anh, chia sẻ, từ hồi nhỏ anh Hiếu đã quen mùi khói, mùi mật thốt nốt rồi. Nghề này không giúp giàu có, nhưng là cái gốc của gia đình mình. Hương vị thơm ngon mang đậm những nét đặc trưng của vùng miền, những sản phẩm từ cây thốt nốt được nhiều người biết đến và được ưa chuộng.

Đường thốt nốt không chỉ là một loại thực phẩm mà còn là một phần quan trọng của ẩm thực vùng miền. Vị ngọt tự nhiên của đường thốt nốt còn được dùng làm gia vị cho bữa ăn hằng ngày, dùng làm nước chấm, kho cá, làm đa dạng và phong phú cho ẩm thực.

Tuy nhiên, anh Thạch Sô Thông, người gắn bó hơn 10 năm với nghề nấu đường thốt nốt ở xã Lưu Nghiệp Anh, trăn trở, nghề này cực lắm, đến mùa là ngày nào cũng phải trèo cây từ sáng sớm, rồi về nhóm lửa nấu mật đến tối. Giá cả thì bấp bênh, đầu ra cũng không ổn định.

Cây thốt nốt không chỉ tạo nên vị ngọt đặc trưng của loài cây ở miền Tây, mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của người Khmer Nam bộ. Giữa nhịp sống hiện đại, những hàng thốt nốt vẫn lặng lẽ vươn mình trên những cánh đồng, trở thành biểu tượng văn hóa, bản sắc vùng đất Vĩnh Long.

Cây thốt nốt không chỉ là câu chuyện của một loại cây, một nghề truyền thống, mà là giá trị di sản cần được bảo tồn, phát huy và kết nối với du lịch cộng đồng – hướng đến một tương lai phát triển bền vững cho vùng đất Vĩnh Long.

Nhà sử học người Pháp Philippe Le Failler đã đưa ra một góc nhìn mới mẻ và sâu sắc về vùng đất mà sông Đà chảy qua trong tác phẩm ‘Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam’. Tác giả không chỉ đơn thuần trình bày về lịch sử của vùng đất này trong hơn hai thế kỷ qua mà còn phân tích và khẳng định vai trò đặc biệt của khu vực này trong lịch sử Việt Nam. Ông đã bác bỏ quan điểm cho rằng vùng Tây Bắc xa xôi chỉ tiếp nhận lịch sử một cách bị động do vị trí địa lý cách xa trung tâm quyền lực.

Thay vào đó, Philippe Le Failler đã trình bày về khu vực sông Đà như một không gian đa dạng, chứa đựng nhiều lãnh địa khác nhau. Khu vực này đóng vai trò là vùng đệm giữa các đế chế và vương quốc, và tích cực tham gia vào việc định hình không gian quyền lực và bản sắc của khu vực. Vì vậy, tác phẩm này là một câu chuyện rất đáng để kể, giúp người đọc hiểu rõ hơn về lịch sử và văn hóa của vùng đất này.

Tác phẩm ‘Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam’ không chỉ là một chuyên khảo lịch sử địa phương mà còn là một tác phẩm tổng hợp. Cuốn sách trình bày một bức tranh toàn diện về khu vực này, nơi tụ hội của lịch sử, các dòng chảy văn hóa và số phận con người. Sông Đà, dưới nhãn quan của tác giả, không chỉ là một yếu tố địa lý mà còn là nơi chứa đựng những giao thoa thú vị giữa quyền lực, văn hóa và các cộng đồng đa sắc tộc.

Trong từng chương sách, Philippe Le Failler đã trình bày lịch sử biến động của khu vực sông Đà theo chiều thời gian. Ông đã nghiên cứu và trình bày về ảnh hưởng của Trung Quốc ở phía Bắc, người Lào ở phía Tây đến các tộc trưởng người Thượng và thực dân Pháp. Tác giả không chỉ dừng lại ở đó mà còn nghiên cứu lịch sử dòng tộc, gia đình, như trường hợp của tộc trưởng Đèo Văn Trì, để làm rõ những biến động này.

Cuốn sách dựa vào những tư liệu mà các chính quyền trước đã để lại, từ đó phác thảo nên bức tranh toàn cảnh của khu vực sông Đà trong lịch sử. Thông qua những tư liệu này, tác giả đã trình bày một cách rõ ràng và hấp dẫn về vai trò quan trọng của khu vực này trong lịch sử Việt Nam và giao thoa văn hóa giữa các dân tộc.

Cuối cùng, ‘Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam’ của Philippe Le Failler không chỉ là một tác phẩm lịch sử đơn thuần mà còn là một công trình nghiên cứu sâu sắc về văn hóa, quyền lực và cộng đồng trong khu vực sông Đà. Tác phẩm này đã cung cấp cho người đọc một góc nhìn mới mẻ và sâu sắc về lịch sử và văn hóa của vùng đất này, và là một tài liệu tham khảo quý giá cho những ai quan tâm đến lịch sử và văn hóa Việt Nam.