Nội dung chính
Nghị định 350/2025/NĐ-CP, được Chính phủ ban hành có hiệu lực từ 15/2/2026, hứa hẹn sẽ là “ngọn đuốc” dẫn lối cho sự phát triển bền vững của văn học Việt Nam trong giai đoạn mới.
Bối cảnh và ý nghĩa của Nghị định 350/2025
Lần đầu tiên, lĩnh vực sáng tạo tinh thần – văn học – được đưa vào một khuôn khổ pháp lý toàn diện, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn. Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, Nghị định được nhiều nhà văn ví như ngọn lửa ấm, mang lại niềm tin và động lực cho những người cầm bút.
Hành lang pháp lý vững chắc, tạo động lực sáng tạo
Theo đánh giá của nhiều nhà văn, điểm mạnh đầu tiên của Nghị định là việc thiết lập hệ thống chính sách khuyến khích phát triển văn học, bao trùm từ sáng tác, phổ biến, quảng bá đến bảo vệ quyền tác giả và thúc đẩy chuyển đổi số. Đặc biệt, Nghị định nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong việc đầu tư và đồng hành cùng các hoạt động sáng tác.
Nhà văn Niê Thanh Mai so sánh Nghị định với một “ngọn đuốc” – ánh sáng soi đường, ngọn lửa sưởi ấm, giúp người viết có không gian thể hiện tài năng và mở ra chuỗi giá trị sáng tạo như chuyển thể thành phim, sân khấu, kịch bản. Đồng thời, Nghị định tạo cơ chế hỗ trợ tài chính, tổ chức các cuộc thi và hoạt động văn học một cách bài bản, mở rộng cơ hội cho văn nghệ sĩ.
Doanh nghiệp và cộng đồng: Đối tác chiến lược
Việc khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào văn học không chỉ đa dạng hoá nguồn lực xã hội mà còn đưa ra một “kim chỉ nam” pháp lý, giúp doanh nghiệp tham gia một cách chính danh, minh bạch và bền vững. Như Niê Thanh Mai nhận xét, đây là một bước tiến đáng ghi nhận, vì trước đây nhiều doanh nghiệp chỉ dừng lại ở tài trợ hoặc quảng cáo.
Không chỉ doanh nghiệp, các tổ chức, đoàn thể khi đồng hành cùng hội văn học nghệ thuật sẽ tạo dựng nền tảng vững chắc cho văn học phát triển mạnh mẽ và lan tỏa rộng rãi trong chặng đường mới.
Chiến lược phát triển bền vững cho văn học
Nhà văn Võ Thị Xuân Hà nhấn mạnh rằng, để Nghị định thực sự đi vào cuộc sống, cần có các giải pháp đồng bộ:
- Đãi ngộ hợp lý và bảo vệ quyền tác giả: Nâng cao mức nhuận bút, xây dựng giải thưởng uy tín, tăng cường bảo hộ bản quyền trên không gian mạng.
- Đầu tư cho thế hệ trẻ và lĩnh vực lý luận, phê bình: Tổ chức trại sáng tác chuyên sâu, đưa nhà văn tới các vùng miền, khôi phục vai trò của phê bình văn học.
- Hiện đại hoá phương thức phổ biến: Phát triển sách điện tử, sách nói, nền tảng đọc thông minh; thúc đẩy chuyển thể sang điện ảnh, sân khấu, âm nhạc.
- Đẩy mạnh dịch thuật và quảng bá quốc tế: Đầu tư ngân sách cho dịch các tác phẩm tiêu biểu sang tiếng nước ngoài, đưa văn học Việt ra thế giới.
- Xây dựng văn hóa đọc: Thiết lập thư viện hiện đại tại trường học và cộng đồng, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng giáo dục thẩm mỹ.
Võ Thị Xuân Hà cũng đề xuất tạo môi trường cởi mở, tôn trọng đa dạng phong cách, đề tài và phương pháp sáng tác, để các tác phẩm vừa phản ánh thời đại vừa giữ bản sắc dân tộc.
Kết luận và hướng đi
Như các chuyên gia đồng thuận, Nghị định 350/2025/NĐ-CP không chỉ là một gói hỗ trợ tài chính mà còn là nền tảng xây dựng một hệ sinh thái văn hóa toàn diện, nơi người viết được trân trọng, tác phẩm được lan tỏa và độc giả được nuôi dưỡng. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc Nhà nước nhìn nhận văn học là lĩnh vực thiết yếu, cần đầu tư và bảo vệ một cách bài bản trong kỷ nguyên số.
Phương Lan (TTXVN)