Nội dung chính
Quy định mới từ 1/1/2026 buộc các shop online doanh thu trên 1 tỷ đồng phải xuất hóa đơn từng đơn hàng – một cú sốc khiến nhiều người bán hàng đang cân nhắc bán lại hoặc chuyển đổi mô hình kinh doanh.
Chị Thanh, một người bán hàng xách tay mỹ phẩm và thực phẩm chức năng tại Hà Đông, đã chia sẻ áp lực chưa từng có khi phải “xả” hết kho hàng không có hóa đơn trước khi luật mới có hiệu lực. “Mình đang cắt lãi, thậm chí lỗ nhẹ để hàng đi nhanh, nhưng khi doanh thu vượt 1 tỷ đồng, việc không có hóa đơn đầu vào khiến mình không biết giải trình như thế nào”, chị nói.
Thách thức về hóa đơn đầu vào
Phần lớn các shop online nhập hàng từ tiểu ngạch hoặc xách tay, vì giá rẻ và mẫu mã đa dạng, nhưng không có chứng từ hợp pháp. Khi luật yêu cầu xuất hóa đơn bán ra trên từng đơn hàng, họ gặp bài toán phi lý: không thể chứng minh nguồn gốc hàng hóa mà vẫn phải xuất hóa đơn.
Luật sư Lê Hiếu (Công ty Luật Hiếu Hùng) nhấn mạnh, không có cơ chế hồi tố để hợp thức hóa hóa đơn đầu vào đã mua trong quá khứ. Tuy nhiên, ông đề xuất doanh nghiệp có thể khai báo trung thực, lập biên bản kiểm kê và gửi giải trình cho cơ quan thuế trước 1/1/2026 để giảm rủi ro bị coi là che giấu doanh thu.
Chi phí vận hành và lợi nhuận bị ép
Đối với một shop có doanh thu 1 tỷ đồng/năm, số lượng đơn hàng có thể lên tới hàng chục nghìn. Việc phải xuất hóa đơn điện tử cho mỗi đơn hàng đòi hỏi đầu tư vào phần mềm kế toán, thuê nhân sự chuyên môn và trả phí dịch vụ trên sàn. “Biên lợi nhuận ngành bán lẻ online hiện nay rất mỏng, còn sàn thương mại điện tử dự định tăng phí nữa”, một người bán ẩn danh chia sẻ.
Những chi phí này khiến một số chủ shop quyết định bán lại cửa hàng đã xây dựng trong 4 năm, vì tính toán chi phí nhân sự, phần mềm, thuế và thời gian quản lý sổ sách khiến họ lỗ vốn.
Giải pháp pháp lý và chiến lược chuyển đổi
Luật sư Lê Hiếu đề xuất, cơ quan thuế nên phân nhóm ngành nghề hoặc điều chỉnh ngưỡng doanh thu để tránh gánh nặng không cân xứng. Đối với doanh nghiệp, các bước thực tiễn gồm:
- Lập bảng kê chi tiết hàng tồn kho không có hóa đơn.
- Chuẩn bị sao kê ngân hàng, biên nhận thay thế.
- Gửi văn bản giải trình tới Chi cục Thuế quản lý trước ngày 1/1/2026.
- Xem xét chuyển sang nhập khẩu chính ngạch để có hóa đơn đầy đủ.
Tác động tới người tiêu dùng và thị trường
Với việc chuẩn hoá quy trình thuế, giá thành sản phẩm có xu hướng tăng nhẹ. Chị Hiền, một khách hàng thường mua sắm online, nhận thấy nhiều shop bắt đầu tăng giá hoặc giảm chương trình giảm giá. Dù không hài lòng, người tiêu dùng vẫn chấp nhận vì mua hàng có hóa đơn mang lại sự yên tâm về nguồn gốc.
Nhìn chung, quy định mới là bước tiến cần thiết để làm lành mạnh thị trường thương mại điện tử, tạo công bằng giữa kênh online và offline. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nó sẽ gây ra một cuộc thanh lọc khốc liệt, buộc những doanh nghiệp không kịp chuyển đổi phải rời khỏi cuộc chơi.
